مهدى رحمانى ولوى / منصور جغتايى
191
تاريخ علماى بلخ ( فارسي )
روزگار خود را در همانجا فراگرفت . پس از مدتى از بلخ به نيشابور رفت . سپس عازم بغداد شد و در آنجا اقامت گزيد وى در مدت اقامت خود به درخواست علما و فضلاى شهر مشغول تدريس حديث شد ، ولى پس از مدتى دوباره به نيشابور بازگشت و مدت كوتاهى در آن شهر اقامت گزيد و در آنجا به تدريس پرداخت . محمّد بن مظفر و ابو عمر بن حويه گفتهاند كه ابو يعقوب اسحاق بن حمدان بلخى پس از مسافرتهاى طولانى به زادگاه خود بازگشت و در شهر بلخ دعوت حق را لبيك گفت . عدهاى از محدثان از او روايت نقل كردهاند . « 1 » ابو يعقوب اسحاق بن حمدان بن عباس بلخى ، از مفاخر علماى بلخ بشمار مىرفت . او در بلخ تولّد يافت . بخشى از علوم را در زادگاهش فراگرفت و براى تكميل آن راهى نيشابور شد . در اين شهر تحصيلاتش را به پايان رسانيد و به تدريس علوم پرداخت او مدتى ساكن نيشابور بود . بههمينجهت عدهاى از مورّخان او را نيشابورى مىخوانند . ابو يعقوب اسحاق بن حمدان بلخى پس از مدّتى به بلخ بازگشت و در اين شهر وفات يافت . « 2 » در تاريخ حاكم كنيه او ابو العباس آمده است « 3 » ؛ درحالىكه عباس جدّ او مىباشد . ذهبى در تاريخ الاسلام كنيه او را ابو يعقوب نقل كرده است كه قول ذهبى صحيحتر مىنمايد . [ 78 ] اسحاق بن داود بن صبيح بلخى ابو يعقوب اسحاق بن داود بلخى ، يكى از مفاخر علماى بلخ شمرده مىشود . او در جوانى بلخ را به قصد بغداد ترك كرد و در آن شهر ساكن شد . وى در بغداد براى عموم
--> ( 1 ) - تاريخ بغداد ، ج 6 ، ص 392 ؛ تاريخ نيشابور ، حاكم ، ص 41 . ( 2 ) - تاريخ الاسلام ، ذهبى ، حوادث سالهاى 301 تا 320 ق ، ص 557 . ( 3 ) - تاريخ نيشابور ، ص 41 .